Definitie van social media

Social media bestaan sinds 2008
In Nederland worden sinds 2008 de termen “social media” en “sociale media” gebruikt. Daarbij kreeg de term “social media” al snel de overhand. Zo werd in de afgelopen jaren de term “social media” 15 keer zo vaak gehanteerd als zoekterm bij Google als de volledig Nederlandse variant.
Het plaatje laat trouwens ook een seizoenspatroon zien. In de zomer wordt er beduidend minder vaak gezocht dan in de winter.

De definities van social media (Nederlands)
Het is het amusant maar ook verwarrend om na te gaan hoe deze term wordt gedefinieerd, zowel in de Nederlandse als in de Engelse taal. We beginnen met de Nederlandse taal.

Wiktionary is enigszins teleurstellend, ze kent de term niet. Wel wordt de term sociale media gedefinieerd, maar in een zeer enge zin:
“Verzamelnaam voor internetsites waar groepen mensen online onderling kunnen communiceren.”
Dat betekent dat social media applicaties voor alleen smartphone niet of slechts gedeeltelijk tot de social media zouden behoren. In de praktijk is de grens niet scherp te trekken. Er zijn de nodige smartphone applicaties waarvan een gedeelte van de functionaliteit beschikbaar is in een web-browser, hiertoe behoort onder andere Instagram.

Ook Wikipedia kent de term social media niet, alleen de Nederlandse variant wordt uitgelegd, wel wordt aangegeven dat “de Engelse term social media is ook in het Nederlands gangbaar”. Wikipedia definieert als volgt.
“Een verzamelbegrip voor online platformen waar de gebruikers, zonder of met minimale tussenkomst van een professionele redactie, de inhoud verzorgen. Hoofdkenmerken zijn interactie en dialoog tussen de gebruikers.”
Het Algemeen Nederlands woordenboek van het Instituut voor de Nederlandse Taal is ruimer met haar definitie; ze schrijven:
“Onlineplatformen waar er veel interactie en dialoog is tussen de gebruikers en zij zelf meestal de inhoud verzorgen, meestal zonder of vrijwel zonder tussenkomst van een redactie, bijvoorbeeld weblogs en internetfora en sociale netwerken als YouTube, Facebook, LinkedIn en Twitter; internettoepassingen, bijvoorbeeld sociale netwerksites, apps, weblogs en fora, waarbij de gebruikers de inhoud bepalen en er veel ruimte is voor dialoog en interactie.”
Het probleem met deze definitie is het gebruik van de term onlineplatformen. Het is niet duidelijk wat het instituut daaronder verstaat, ze definieert de term namelijk niet in haar woordenboek. Het woord zelf wordt trouwens praktisch altijd geschreven met een spatie, dus online platform. Daar doet het CBS onderzoek naar en dit instituut definieert de term als volgt:
“Een online platform bemiddelt volgens de definitie die het CBS hanteert tussen twee groepen die van elkaar afhankelijk zijn. Het gaat daarbij om het uitwisselen van goederen, diensten of informatie.”
De database IATE (‘Interactive Terminology for Europe’) wordt gebruikt door "EU institutions and agencies since summer 2004 for the collection, dissemination and management of EU-specific terminology". Voor haar definitie valt ze terug op die van Wikipedia.

De definities van social media (Engels)
Wikipedia hanteert een ruime definitie.
“Social media are interactive computer-mediated technologies that facilitate the creation or sharing of information, ideas, career interests, and other forms of expression via virtual communities and networks. Social media is any digital tool that allows users to quickly create and share content with the public. Social media encompasses a wide range of websites and apps.”
Daar wordt ook nog aan toegevoegd dat “Social media are interactive Web 2.0 Internet-based applications”. Met andere woorden social media zijn dus Web 2.0 applications. Dat wringt, Web 2.0 refereert namelijk naar, ook weer volgens Wikipedia, een bepaald type web-sites:
“websites that emphasize user-generated content, ease of use, participatory culture and interoperability for end users.”
De term werd aan het einde van de vorige eeuw ge├»ntroduceerd, sloeg aan in het jaar 2005, beleefde haar hoogtijdagen in de jaren 2008 en 2009 en leidt sinds de opkomst van de social media een kwijnend bestaan. 


Ernstiger is dat de definitie van Wikipedia social media beperkt tot websites en wel type Web 2.0. Dat betekent dat social media applicaties alleen voor smartphone buiten de boot vallen. Zuster Wiktionary houdt het kort en krachtig.
“Interactive forms of media that allow users to interact with and publish to each other, generally by means of the Internet.”
Merriam-Webster geeft aan dat de term voor het eerst in 2004 werd gebruikt en hanteert de volgende definitie.
“Forms of electronic communication (such as websites for social networking and microblogging) through which users create online communities to share information, ideas, personal messages, and other content (such as videos).”
De Cambridge Dictionary houdt het heel eenvoudig.
“Websites and computer programs that allow people to communicate and share information on the internet using a computer or mobile phone.”
De database IATE (‘Interactive Terminology for Europe’) wordt gebruikt door "EU institutions and agencies since summer 2004 for the collection, dissemination and management of EU-specific terminology". Voor haar Engelse definitie baseert ze zich op The Merriam-Webster.com Dictionary.
“Forms of electronic communication through which people create online communities to share information, ideas, personal messages, etc.”
De academische wereld heeft ook een serie definities voortgebracht. We laten er enkele de revue passeren.

Veelvuldig wordt de definitie van Kaplan en Haenlein uit 2010 gebruikt.
“A group of Internet-based applications that build on the ideological and technological foundations of Web 2.0, and that allow the creation and exchange of user-generated content.”
Een andere zeer ambitieuze definitie is die van C.T. Carr en R.A. Hayes uit 2014. Ambitieus omdat ze schrijven dat “a definition of social media precise enough to embody these technologies yet robust enough to remain applicable in 2035.” Enfin, hun definitie luidt.
"Social media are Internet-based channels that allow users to opportunistically interact and selectively self-present, either in real-time or asynchronously, with both broad and narrow audiences who derive value from user-generated content and the perception of interaction with others”
Een derde definitie is die van Strauss and Frost.
“Social media is a network tool and platform, where users can jointly investigate network contents, share their opinions and experiences, and build up relations for commercial activities or amusement activities.”
Kortom, een keur aan definities maar het is onduidelijk welke het beste past bij de verzameling van social media.